Στο Χριστό στο Κάστρο

Δημοσιευμένο το 1892 το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη "Στο Χριστό στο Κάστρο" θεωρείται ότι αναφέρεται στις παιδικές αναμνήσεις του συγγραφέα, όταν μικρό αγόρι, ασθενικό και χαϊδεμένο, ακολουθούσε στις λειτουργιές και στα ξωκκλήσια τον παπά πατέρα του. Το διήγημα παρά την αγριωπή θαλασσινή περιπέτεια  είναι εορταστικό και μεταδίδει μια χριστουγεννιάτικη θαλπωρή στον αναγώστη. Η απόδοση των απλοϊκών νησιωτών της Σκιάθου είναι εξαιρετική ενώ ο παπα-Φραγκούλης σκιαγραφείτια ως ο αρχαϊκός παπάς, με την αυστηρή στάση ζωής αλλά και το σκωπτικό, απλοϊκό πνεύμα, όπως ακριβώς σύμφωνα με τις μαρτυρίες ήταν ο παπα-Αδαμάντιος, ο πατέρας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη . Δείτε ολόκληρο το διήγημα.
http://viotiareader.blogspot.com/2010/12/blog-post_20.html

H Φόνισσα

Η Φόνισσα Α'

Η Φόνισσα Β' 

Ρεμβασμός του Δεκαπενταγούστου

Εξαιρετικής ηθογραφικής δύναμης Ο Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου που δημοσιεύτηκε το 1906 αποτελεί ένα από τα πλέον δημοφιλή διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Περιλαμβάνει συναρπαστικές περιγραφές σκηνών, περιστατικών και προσώπων και δραματικές μέσα στην απλότητά τους κορυφώσεις. Επιπρόσθετα αποκτά μια απρόσμενη επικαιρότητα στις μέρες μας ειδικά στα σημεία όπου αναφέρεται στα οικονομικά ήθη της εποχής εκείνης στη Σκιάθο, στην τοκογλυφία και την καταστροφή του παραδοσιακού παραγωγικού ιστού μέσω του δανεισμού. Οπως χαρακτηριστικά και εκπληκτικά εύστοχα διηγείται ο Παπαδιαμάντης ο ήρωας Φραγκούλης Φραγκούλας απευθύνθηκε στους τοκογλύφους: "Εἶτα, διὰ πρώτην φορὰν, ἔλαβεν ἀνάγκην μικρῶν δανείων. Δὲν ἐφαντάζετο ποτὲ ὅτι μία μικρὴ κάμπη ἀρκεῖ διὰ νὰ καταστρέψῃ ὁλόκληρον φυτείαν".
Δείτε τη συνέχεια.
Ρεμβασμός του Δεκαπενταγούστου

Εξοχική Λαμπρή

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ένας από τους αρτιότερους -αενάως πλέον- εισηγητές στη διαχρονική γοητεία του ελληνικού Πάσχα παραμένει ο άγιος της πεζογραφίας μας, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Τα πασχαλινά του διηγήματα είναι όλα υψηλής ποιότητας, αυθεντικά και βαθύτατα ανθρώπινα και μας μεταφέρουν παραστατικά ένα άλλο πολιτισμό, γνήσιο, απλό, αθώο και ώρες-ώρες γραφικό. Δίχως φυσικά πίσω από την απαράμιλλη ηθογραφική δεινότητα του Παπαδιαμάντη και τον άψογο χειρισμό της "μικτής" του γλώσσας να καλύπτεται η μεγάλη λογοτεχνική αξία των περισσότερων διηγημάτων, όπως αυτό που επιλέξαμε για σήμερα προκειμένου να εισέλθουμε σιγά σιγά στο πνεύμα των ημερών.

Η Εξοχική Λαμπρή γράφτηκε το 1890 και εντάσσεται στα διηγήματα που θεωρείται ότι αντλούν από τις παιδικές αναμνήσεις του κυρ Αλέξανδρου. Η περιγραφή της νοοτροπίας των χωρικών και των οικογενειαρχών ιερέων είναι θαυμάσια και οι διάλογοι -μαζί με τις σκωπτικές παρατηρήσεις του διηγηματογράφου- απολαυστικοί. Η Εξοχική Λαμπρή είναι ένα εξαιρετικό δείγμα της προσωπικής τέχνης του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ο οποίος με ευτελή δραματουργικά υλικά, με ασήμαντης πλοκής περιστατικά και απλούς καθημερινούς χαρακτήρες κατορθώνει να πλάσει αριστουργηματικές σελίδες που αναπνέουν μέσα στο παραδοσιακό ελληνικό Πάσχα.
Δείτε. Eξοχικὴ Λαμπρή

Μια τζούρα Παπαδιαμάντη

Βρίσκομαι στη ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσω την πρωτότυπη και καινοφανή θεωρία μου που υποστηρίζει ότι μια μικρή δόση Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη καθημερινά μπορεί να "σου φτιάξει την ημέρα".

Το φάρμακο έχει κλινικά δοκιμαστεί με επιτυχία σε ένα τουλάχιστον άτομο για πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει υπερδοσολογία και δεν παρατηρείται καμιά παρενέργεια. Η καθημερινή λήψη μπορεί να δημιουργήσει θετικές επιρροές όπως η αναζήτηση του πλήρους διηγήματος, η ανάγνωση επισταμένως του Αγίου της λογοτεχνίας μας, το άνοιγμα λεξικών κ.λπ.

Σε περίπτωση έλλειψης Παπαδιαμάντη προσωπικά τον αντικαθιστώ με Βιζυηνό αλλά υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν ότι οποιοδήποτε λογοτεχνικό έργο μπορεί να προκαλέσει ακίνδυνη ευφορία και καλή διάθεση, να διδάξει και να τέρψει, να προβληματίσει και να διασκεδάσει.

Ας δούμε ένα παράδειγμα. Πρόκειται για μια πανέμορφη περιγραφή από το "Τα δαιμόνια στο ρέμα", ενός από τα σημαντικότερα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Το διήγημα αναφέρεται στην παιδική ηλικία του συγγραφέα και αποτελεί πολύτιμη μαρτυρία για την κατανόηση της προσωπικότητας και του έργου του μεγάλου Σκιαθίτη καθώς τα περιστατικά που ιστορούνται και οι καταστάσεις που περιγράφονται διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του. Το έργο είναι άρτιο τεχνικά με ζωντανές περιγραφές και κυρίαρχο το μυστηριακό στοιχείο που με υποβλητικό τόνο δίδει ο Παπαδιαμάντης, επιτυγχάνοντας να επιστρέψει προς στιγμήν στην παιδική του ηλικία. Σε εκείνη δηλαδή την τρυφερή ηλικία που όλων μας η πίστη σε καθε λογής υπερφυσικά όντα μοιάζει και πραγματική και λογική.

Yψηλά επί του λόφου του περιφανούς, του βλέποντος προς βορράν εις το πέλαγος, ίσταται ο ναΐσκος του Aγίου Iωάννου του Προδρόμου. Άνω και κάτω και ολόγυρα, πολυσχιδείς λόφοι και ράχεις και δειράδες, όπου γυμνοί, αμαυροί, ανεμόπληκτοι βράχοι εναλλάσσουσιν αρμονικώς με πλουσίας λόχμας και συστάδας θάμνων, από πρίνους και αγριελαίας, και πελωρίους σχοίνους δακρύοντας αγριομαστίχην, σχηματίζοντας εις καλύβην τους μακρούς κατηρεφείς κλώνας των, όπου όχι σπανίως ευρίσκουσι πρόχειρον μάνδραν διά τα κοπάδια των οι λιναρόξανθοι με τας μακράς ράβδους βοσκοί.

Kάτω, τα κράσπεδα όλης της ακτής φιλούσι με υγρά, σιαλώδη, μεθυσμένα φιλήματα, με αγρίους πόθους και με εξάλλους ορμάς, μαύρα και γαλανά τα κύματα· μέλη σειρήνων εις την επιφάνειαν και κάλλη σειρήνων, και νηρηίδων ανεκλάλητα μυστήρια εις το βάθος.

Ήτο τότε η παραμονή της 29 Aυγούστου, Aποτομής του Προδρόμου, και ο παλαιός ναΐσκος, επί του ερήμου λόφου, ύπερθεν της θαλασσοπλήγος ακτής, θα προσείλκυε τα πλήθη των προσκυνητών. Kατά συνοδίας τα πλήθη, νέοι, γυναίκες και παιδία, ήρχοντο. Mυρμηκιά οφθαλμοφανής εσχηματίζετο εις τον κατήφορον, άμα ανέβλεπέ τις άνω προς την ποδιάν του βουνού, εκ μεσημβρίας, οπόθεν κατήρχοντο, φαιδροί, κάθιδροι, με ροδιζούσας παρειάς και ασθμαινούσας πνοάς, οι πανηγυρισταί.

Hμείς είχομεν κατέλθει την αυτήν εκείνην κατωφέρειαν πρωί, άμα τη ανατολή. Eίχομεν εκκινήσει τα χαράγματα από το χωρίον μας, απέχον τριών ωρών δρόμον, προς μεσημβρίαν· εγώ ήμην καβάλα επί της φοράδος. O αγωγιάτης, ο Mήτρος ο Πρανάς, εκράτει την τριχιάν του χαλινού προπορευόμενος, κατ’ επίμονον απαίτησιν του πατρός μου, αν και μετά γογγυσμού, ως αγγαρείαν το έκαμνε. Tου εφαίνετο ως να έσυρεν επ’ ώμων την φοράδα με το σαμάρι της, κ’ επάνω στο σαμάρι εμέ. Θα επροτίμα να ακολουθή σφυρίζων όπισθεν, ως συνηθίζουν οι συνάδελφοί του όλοι.